آنجه درباره حسابداری شرکت سهامی باید بدانیم

حسابداری شرکت سهامی عام و حسابداری شرکت سهامی خاص با حسابداری شرکت مسئولیت محدود و یک کارگاه تولیدی کوچک، همه با یکدیگر متفاوت است. حسابداری شرکت سهامی اگر چه باید بر مبنای اصول و استاندارد های حسابداری صورت بگیرد، اما نکاتی دارد که باید طبق قانون تجارت و قانون مالیات های  مستقیم به آن توجه داشت.

در این جستار، با انواع شرکت های سهامی، حسابداری شرکت های سهامی و آنچه کارآفرینان و فعالان کسب و کار باید بدانند، آشنا می شویم . اگر شما مخاطب گرامی، برای حسابداری شرکت سهامی خود، نیاز به کارشناسان مجرب با پرونده های موفق مالی و مالیاتی در یک دهه اخیر هستید، پرسش ها و درخواست خود را از طریق بخش کامنت در میان بگذارید.

با ما همراه باشید.

حتما بخوانید : حسابداری شرکت پیمانکاری چگونه است؟

چرا شرکت سهامی ؟

ثبت شرکت سهامی در ایران، سخت نیست. از رایج ترین و محبوب ترین نوع شرکت داری و بنگاه داری در ایران بوده و ده ها هزار شرکت سهامی در 40 سال اخیر ثبت شده است و شماری از آن ها که سهامی عام بودند، در بازار بورس  و فرابورس ایران نیز پذیرفته شدند. شرکت سهامی، چه سهامی خاص و چه سهامی عام، دارایی زیاد دارد و سرمایه انسانی معمولا قابل توجهی به نسبت شرکت مسئولیت محدود یا موسسه در آن مشغول به کار است.

تنوع فعالیت شرکت های سهامی در صنایع گوناگون، بسیار زیاد است  وهر یک، استاندارد ها و گواهینامه ها و الزامات مالی و مالیاتی خاص خود را دارند. هر بنگاه و واحد تجاری را نمی توان برچسب شرکت سهامی به آن اطلاق کرد.

ماده یک قانون تجارت، صرفا به شرکتی، برچسب سهامی می دهد که سرمایه آن تقیم شده و مسئولیت صاحبان سهام، محدود به مبلغ اسمی سرمایه آن ها است. شرکت سهامی، شخصیت حقوقی دارد. هر نوع تاسیس، تغییرات و تحولات در این شرکت، بایستی از طریق روزنامه رسمی قوه قضاییه اطلاع رسانی شود.  دارایی یک شرکت سهامی، با دارایی سهامداران متفاوت است.

اگر یک واحد تجاری دچار بدهی گردد، از دارایی شخصی سهامداران نمی توان به عنوان وثیقه بدهی صاحبان سهام برداشت کرد و استفاده کرد. شرکت سهامی از طریق دارایی خود قادر به تولید ثروت و ارزش افزوده است و بایستی به عنوان یک مودی مالیاتی، اظهارنامه مالیاتی سالانه و اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده و صورت معاملات فصلی را در موعد مقرر، تسلیم سازمان امور مالیاتی بکند.

موارد فوق الذکر را این موسسه در اسرع وقت با بهترین کیفیت و مقرون به صرفه ترین هزینه، در اختیار فعالان کسب و کار و مودیان مالیاتی در 31 استان کشور قرار می دهد.

در ادامه این مبحث، با انواع شرکت سهامی و شیوه ثبت آشنا می شویم.

انواع شرکت های سهامی و تبدیل آن

همان طور که در ابتدای گفتار عنوان شد، از  معمول ترین نوع مجموعه های حقوق ثبت شده در بازار کسب و کار ایران است. صدها هزار شرکت سهامی در ایران ثبت شده و طبق قانون تجارت ،شرکتی بازرگانی است. چه قید بازرگانی در اساسنامه آن آمده باشد چه نیامده باشد. لذا، شرکت سهامی، شرکت تجاری است.

در شرکت سهامی، شمار شرکا نباید کم تر از 3 نفر باشد. اما در مسئولیت محدود می تواند. شرکت سهامی عام به شرکتی اطلاق می شود که بنیانگذاران شرکت، درصدی از سرمایه شرکت را از طریق فروش سهام به مردم، از طریق بازار بورس، به فروش می رسانند. مثلا شرکت سرمایه گذاری تامین اجتماعی (شستا)، بیش از 10 درصد سهامش را در عرضه اولیه چند سال پیش به مردم واگذار کرد و سهامی عام شد.

شرکت سهامی عام  باید بازرس و حسابرس قانونی داشته باشد و صورت های مالی آن در اختیار  عموم ، چه سهامدار و چه غیر سهامدار قرار بگیرد.

اما نوع دیگر شرکت است که بسیاری از الزامات شرکت سهامی عام (public stock)  را ندارد. شرکت سهامی خاص (private stock) است که همه سرمایه آن  ها در زمان ثبت شرکت، توسط موسسان تامین شده و قادر به عرضه اولیه سهام و پذیره نویسی نیستند.

شرکت سهامی خاص را می توان به سهامی عام تبدیل کرد و البته وضعیت حسابداری و حسابرسی متفاوتی خواهد داشت. به دلیل اینکه در یک دهه اخیر، شاهد استقبال شرکت  های سهامی خاص به سمت سهامی عام شدن هستیم و ورود به بازار  فرابورس و بورس کشور، شرایط این تبدیل به شرح زیر است:

شرایط تبدیل شرکت شرکت سهامی خاص به شرکت سهامی عام

شرایط تبدیل شرکت سهامی خاص به شرکت سهامی عام و ورود به بورس به شرح زیر است. البته شرایط ورود به بورس را باید در سامانه  seo.ir مشاهده کرد.

• شرکت سهامی خاص که قصد دارد سهامی عام شود، باید مجمع عمومی فوق العاده برگزار کند.  این موضوع باید به تصویب اعضا رسیده و مفاد مواد 278  قانون تجارت را اجرایی کند.
• هر شرکت سهامی خاص که می خواهد سهامی عام شود، بر اساس ماده دویست و هفتاد و هشت و دویست و هشتاد و سه قانون تجارت، کف سرمایه مورد نظر را داشته باشد. مبلغ سهام جدید در زمان پذیره نویسی، تادیه خواهد شد.
• شرکت سهامی خاص برای سهامی عام شدن بایستی 2 سال پیش ثبت شده باشد و حداقل 2 ترازنامه آن به تصویب مجمع عمومی صاحبان سهام  برسد.
• اساسانامه شرکت سهامی خاص که قصد دارد سهامی عام شود، بایستی تنظیم و تغییر کند.
• شرکت سهامی خاصی که قصد دارد سهامی عام شود، ظرف 1 ماه پس از برگزاری مجمع عمومی فوق العاده صاحبان سهام، تبدیل شرکت را تصویب کرده و صورت جلسه مجمع را با مدارکی که در ماده دویست و هفتاد و نهم قانون تجارت اعلام شده، به مرجع ثبت شرکت ها ارسال نمایند.
• مرجع ثبت شرکت ها بر اساس مدارک ارائه شده، مراتب را با قانون انطباق داده و تبدیل شرکت را پس از پرداخت هزینه های قانونی، آگهی میکند. در روزنامه  کثیرالانتشاری که اگهی شرکت در آن منتشر می وشد.
• در صورتی که سرمایه شرکت  سهامی خاص از کف اعلامی قانون برای شرکت سهامی عام شدن، کم تر باشد، بایستی نسبت به افزایش سرمایه اقدام کند.
• بعد از ارزیابی مدارک شرکت سهامی توسط مرجع ثبت شرکت ها، مجوز انتشار اطلاعیه پذیره نویسی داده می شود و مردم می توانند نسبت به خرید سهام اقدام کنند. توجه کنید که ایجاد شخصیت حقوقی شرکت سهامی، منوط به ثبت نیست اما تداوم این شخصیت، منوط به ثبت است.

تفاوت شرکت سهامی عام و شرکت سهامی خاص چیست؟

8 تفاوت عمده شرکت سهامی با شرکت سهامی خاص که روی حسابداری آن ها نیز تاثیر گذار است به شرح زیر می باشد:

• بخشی از سهام واحد های تجاری عام در مرحله تاسیس  ، از طریق پذیره نویسی و عرضه اولیه به عموم واگذار می شود. اما سهام شرکت سهامی خاص از طریق اعلام عمومی، قابل واگذاری به غیر نیست و سهام مجموعه بایستی توسط موسسان وصاحبان آن تامین شود. البته امکان فروش سهام در شرکت سهامی خاص به شخص حقیقی و حقوقی وجود دارد. مثل واگذاری سهام درمانگاه یا آموزشگاه و غیره.
• در شرکت سهامی خاص، تعداد شرکا حداقل 3 نفر و در شرکت سهامی عام نیز تعداد شرکا حداقل 5 نفر اعلام شده  است.
• سرمایه لازم برای تاسیس یک شرکت سهامی عام حداقل 500 هزار   تومان و سرمایه لازم برای  تاسیس یک شرکت سهامی خاص مثل مسئولیت محدود، 100 هزار تومان است. البته این رقم با اعلام دولت، هر سال، می تواند افزایش یابد.
• مبلغ اسمی این  2 مجموعه  حقوقی با هم تفاوت دارد. مبلغ اسمی در شرکت سهامی عام نباید بیش از 10 هزار ریال باشد اما در شرکت سهامی خاص، سقف مشخصی ندارد.
• بر اساس قانون تجارت ایران، شرکت سهامی  عام قادر است که اوراق قرضه یا اوراق مشارکت منتشر و به فروش برساند در حالی که شرکت سهامی خاص امکان چنین کاری را نداشته و قانون گذار چنین موضوعی برای شرکت سهامی خاص، پیش بینی  نکردهاست.
• نحوه  پرداخت پاداش به مدیران در این  2 مجموعه حقوقی با هم  تفاوت دارد. پرداخت پادارش به مدیران شرکت سهامی عام، پنج  درصد و در شرکت سهامی خاص، ده درصد از سود قابل پرداخت به صاحبان سهام است. میزان پاداش و حقوق اعضا هیات مدیره  شرکت های سهامی عام را در سامانه codal.ir مشاهده کنید.
• حداقل 20 درصد سهام شرکت سهامی عام بایستی تعهد شود. در شرکت سهامی خاص، باید 100 درصد سهام را تعهد کنند.
• در شرکت سهامی عام، برگزاری مجمع عمومی، الزامی است. اما در مورد خاص، چنین الزامی در قانون تجارت نیست.

شرکت سهامی عام چه ویژگی دارد؟

به چند مورد اشاره می کنیم:

1-     شخصیت قانونی مستقل

شرکت سهامی خاص، شخصیت حقوقی مستقل است. طبق قانون تشکیل شده و مقررات آن در سندی به نام اساسنامه درج می شود. شخصیت شرکت سهامی عام از شخصیت سهامداران حقیقی و حقوقی خرد و عمده آن متفاوت است. افراد در دادگاه می توانند علیه شرکت سهامی عام، اقامه دعوا کرده و هم چنین  شرکت سهامی عام نیز می تواند در دادگاه علیه شخصیت حقیقی و حقوقی (دولتی یا خصوصی) اقامه دعوا کند.

اگر شماری از سهامداران شرکت سهامی عام، فوت کنند، شرکت منحل نمی شود. ادامه بقا شرکت سهامی عام، مستقل از زوال سهامدار است. در این واحد تجاری، هر فردی که کد بورسی داشته باشد می تواند نسبت به خرید و فروش سهام اقدام کند. شرکت سهامی عام هم می تواند مالک سهام شرکت های سهامی خاص و سهامی عام شود. این که پرتفو بورسی و غیر بورسی شرکت های سهامی  عام چگونه است را می توان در tsetmc.com یا codal.ir مشاهده کرد.

2-     مسئولیت محدود سهامداران

در شرکت سهامی عام، وقتی شخصی بخشی از سهام شرکت را خریداری میکند، هیچ تعهدی برای بدهی شرکت  ندارد. یعنی اگر شرکت ورشکسته شد یا بدهی و زیان انباشته داشت،ر وظیفه سهامداران نیست که بدهی یا زیان را پوشش دهند. این مزیت خوب برای سرمایه گذاری به خصوص سرمایه گذاری بلند مدت در شرکت های پربازده سهامی عام در ایران است.

لذا اگر سهامدار شرکت سهامی عام شدید، تعهدی به بدهی های شرکت ندارد.

3-     جدایی مدیریت و سهامداری

صاحب سهام در شرکت سهامی عام، مالک شرکت است به میزان درصد سهامی که در اختیار دارد. حتی اگر بیش از 1 درصد کل سهام یک شرکت سهامی عام را در اختیار داشته باشید، قادر به دخالت در امور اجرایی و مدیریتی نیستید. البته سهامداران عمده معمولا ارتباط تنگاتنگی با مدیریت و هیات مدیره  شرکت سهامی عام دارند و نقش فعالی در مجامع دارند.

4-     قابلیت انتقال مالکیت

سهامدار حقیقی یا حقوقی شرکت سهامی خاص و عام می تواند سهام خود را به شخص حقیقی یا حقوقی واگذار کند. این نقل و انتقالات، تاثیری بر  وضعیت مالی و ادامه  فعالیت بنگاه  ندارد.  اگر حتی شماری از سهامداران نیز ورشکسته شوند، قادر هستند که به کار خود ادامه  دارد و شخصیت سهامداری، مستقل از شخصیت بنگاه  است.

5-     آسان بودن تامین سرمایه

یکی از فواید شرکت سهامی عام، سهولت در تامین سرمایه است. با فروش سهام خود ، اجازه سرمایه  گذاری دیگران را در شرکت می دهند. البته روش های  تامین سرمایه دیگری نیز هست که افزایش سرمایه از تجدید ارزیابی دارایی ها از آن  جمله است.

6-     کنترل دولتی و نظارت

شرکت سهامی عام پذیرفته شده در بازار بورس و اوراق بهادار، بایستی طبق قوانین و مقررات سازمان بورس فعالیت کند که مجموعه ای دولتی و زیر نظر وزارت امور اقتصادی و دارایی است. کنترل و نظارت دولتی از طریق قوانین جاری در رابطه با تاسیس و اداره و انحلال و گزارش دهی شرکت سهامی عام،  از جمله  مسائلی است که باید به آن دقت کرد.

طبق  قانون، شرکت سهامی  بایستی صورت های مالی را در بازه های زمانی مشخص شده ارائه  کند تا سهامداران و بستانکاران، قادر به تصمیم گیری برای خرید یا فروش سهام باشند.

ساختار شرکت های سهامی

شرکت های سهامی، مالک دارند و سهامداران، از مالکین هستند. شرکت سهامی بر اساس مقرراتی که در قوانین تجاری و اساسنامه  قید شده، مدیریت می شود و بر فعالیت آن نظارت می شود. سهامداران برای اداره مجموعه، مجمع عمومی صاحبان سهام را به منظور عضویت افراد واجد شرایط در هیات مدیره، برگزار می کنند.

در واقع vision-mission (چشم انداز و ماموریت) سازمانی توسط هیات مدیره ترسیم شده و بازرسان قانونی نیز به حسن اجرای تعهدات هیات مدیره نظارت دارند. مدیرعامل شرکت سهامی، الزاما سهامدار یا عضو هیات مدیره نیست.

شرکت سهامی دارای 3 رکن: مجمع عمومی صاحبان سهام و هیات مدیره و بازرسان است.

مجمع عمومی نیز که محل اجماع سهامداران است تا درباره مسائل مجموعه بحث و تبادل نظر کنند، قوه مقننه هر شرکت سهامی است که به 3 گروه طبقه بندی می شود. مجمع عمومی اولیه یا موسس، مجمع عمومی عادی و مجمع عمومی فوق العاده صاحبان سهام.

مجمع عمومی اولیه یا موسس

منظور از مجمع عمومی اولیه یا موسس آن است که پذیره نویسان، آن را تشکیل داده و بر اساس ماده شانزدهم قانون تجارت، بعد از آن که اطمینان یافتند که همه سرمایه به صورت روشن به سازمان تعهد شده، سی و پنج  درصد آن  هم پرداخت شده، مجمع عمومی موسس  تشکیل جلسه می دهد و از موسسان دعوت  می کند.

از وظایف مجمع عمومی موسسان، رسیدگی به گزارش موسسین و بررسی و تصویب آن است. احراز پذیره نویسی سهام و تادیه مبالغ از دیگر وظایف مجمع عمومی اولیه یا موسس است. رایزنی در ارتباط با اساسنامه مجموعه و تصویب آن نیز از وظایف مجمع عمومی اولیه است. انتخاب نخستین مدیران و بازرسان برای نظارت بر عملکرد هیات مدیره و انتخاب روزنامه کثیر الانتشار نیز از دیگر وظایف مجمع عمومی اولیه  است.

مجمع عمومی عادی

طبق ماده هشتاد و ششم قانون تجارت ، مجمع عمومی شرکت سهامی  عام قادر است که به همه  امورات شرکت به  استثنای مواردی که در صلاحیت مجمع عمومی موسس و فوق العاده باشد، تصمیم گیری کند. از وظایفی  که بر عهده مجمع است، تصویب ترازنامه و صورت حساب سازمان، انتخاب یا تجدید انتخاب مدیران سازمان، انتخاب بازرسین و عزل بازرسان و تصمیم روی مواردی که امکان دارد در محدوده قانون و اساسنامه شرکت سهامی عام، از طریق بازرسان و صاحبان سهام تسلیم شود.

مجمع عمومی فوق العاده صاحبان سهام

از جمله مجامعی است که شرکت های بورسی ایران بارها در طول سال برگزار می کنند. مجمعی است برای تصمیم گیری در مورد امور مهم مثل افزایش سرمایه و کاهش سرمایه و انتشار  اوراق قرضه و انحلال شرکت و امثالهم. اگر قصد تغییر اساسنامه و تبدیل شرکت نیز در دستور کار باشد، مجمع عمومی فوق العاده شرکت سهامی عام پذیرفته شده در بورسف بایستی با حضور نماینده سازمان بورس و اوراق بهادار برگزار شود.

حد نصاب برگزاری مجمع عمومی فوق العاده نیز اهمیت دارد. نمی توان صرفا با حضور چند سهامدار و هیات مدیره، مجمع عمومی فوق العاده را تشکیل داد. بلکه مجمع عمومی باید به رسمیت قانونی برسد.

شرکت سهامی از واحد های تجاری و پر طرفدار است و تعهدات شرکت برای بدهی فقط به میزان سرمایه و سهام آن ها مرتبط است و نه بیش  تر. در حسابداری شرکت های سهامی مثل حسابداری شرکت های پیمانکاری و حسابداری واحد های تولیدی و صنعتی (حسابداری بهای تمام شده)، بایستی به نکاتی توجه داشت.

حسابداری شرکت سهامی

حسابداری شرکت سهامی به دلیل تعدد سهامداران، دارای فراز و نشیب ها و ریز کاری های بسیاری است. بایستی با دقت و شایستگی انجام شود. استفاده  از حسابداران خبره که پرونده های موفق مالی و مالیاتی داشته باشند، بایستی برای حسابداری شرکت های سهامی، استفاده شوند. موسسات حسابداری خبره برای حسابداری شرکت های سهام ، بایستی مهارت لازم را داشته باشند تا هم به  عنوان مجری و هم ناظر، یاری گر سهامداران و موسسان باشند.

این موسسه امادگی انجام فعالیت های حسابداری شرکت های سهامی را در سراسر کشور دارد.

هیات مدیره شرکت های سهامی  عام

هیات مدیره شرکت سهامی عام از بین سهامداران انتخاب می شود. قابل تغییر و عزل است. وظایف هیات مدیره به شرح زیر است:

• انتخاب رئیس و نایب رئیس: اعضا هیات مدیره  شرکت سهامی، بایستی رئیس و نایب رئیس هیات مدیره را مشخص کنند. بایستی شخص  حقیقی باشد. البته می تواند نماینده شخصیت حقوقی نیز باشد.
• انتخاب مدیرعامل و تعیین اختیارات آن: از وظایف هیات مدیره، تعیین مدیرعامل  است. او یک  شخص حقیقی است و سهامدار نیز نیست. وظایف و مسئولیت ها و حدود اختیارات وی را تعیین و ابلاغ می کند.
• تنظیم صورت دارایی و قروض واحد تجاری: از وظایف هیات مدیره شرکت آن است که هر 6 ماه یک بار، فهرست دارایی و بدهی شرکت را تهیه و به اطلاع بازرسان برساند. گزارش فعالیت 12 ماهه هیات مدیره شرکت های سهامی عام پذیرفته شده در بورس را در کدال ببینید که اطلاعات بسیار  خوبی درباره شرکت در اختیار سهامداران قرار می دهد.
• تنظیم صورت دارایی و ترازنامه و حساب عملکرد سالانه: به صورت سالانه بایستی صورت دارایی و ترازنامه و حساب عملکرد، تهیه و ارائه شود. پس از پایان سال مالی، موارد فوق را آماده کند. بیست روز پیش از برگزاری مجمع عمومی عادی سالانه بایستی این اسناد در اختیار بازرس قرار بگیرد.
• دعوت مجمع عمومی سالانه برای تصویب صورت مالی: هیات مدیره وظیفه دارد که پس از انقضای سال مالی ظرف مدتی که در اساسنامه پیش بینی شده است، مجمع عمومی سالانه را به منظور تصویب عملیات سال مالی قبل و تصویب ترازنامه و سود و زیان مجموعه، برگزار کند.
• پرداخت سود: از وظایف هیات مدیره  شرکت سهامی عام است که ظرف  8 ماه از تاریخ تصویب مجمع عمومی، سود قابل تقسیم صاحبان سهام را پرداخت کند. اگر مجمع در تیر هر سال برگزار شود، تا 29 اسفند همان سال برای پرداخت سود فرصت دارد. سود سهامداران حقیقی و حقوقی معمولا در بازه های زمانی متفاوت پرداخت می شود. سود سهام سهامداران شرکت های سهامی عام بورسی ایران که در سامانه سجام ثبت نام کردند، بدون مراجعه  به بانک پرداخت می شود.
• دعوت به انحلال یا بقای  بنگاه: از وظایف هیات مدیره شرکت سهامی عام ان است که اگر به هر دلیلی، حداقل نیمی از سرمایه  شرکت از بین رفت، هیات مدیره  موظف باشد که مجمع عمومی فوق العاده  را تشکیل داده و نسبت به انحلال واحد تجاری اقدام کند. اگر مجمع به انحلال رای  نداد، سرمایه سازمان کاهش می یابد.
• منظور کردن حداقل 5 درصد سود خالص شرکت سهامی بعد از کسر زیان سنوات قبل به حساب اندوخته قانونی: از وظایف هیات مدیره آن است که در هر سال مالی، پنج درصد سود خالص سازمان را بعد از کسر زیان سنوات قبل به حساب اندوخته قانونی منظور کند.

بازرسی در شرکت سهامی

یکی از ارکان شرکت سهامی، بازرسی است. در حسابداری شرکت سهامی ، گزارشات بازرسین بسیار مهم  است. هر نوع اطلاعات مالی که در ارزیابی و گزارش  مالی موثر باشد، اهمیت دارد. وظایف بازرسی در شرکت سهامی به شرح زیر می باشد:

• بررسی اعتبار دارایی و صورت حساب عملکرد دوره و حساب سود و زیان ترازنامه  ای
• اطلاع به مجمع عمومی که مدیران، داده های غلط می دهند.
• همه وظایفی که طبق قانون بر عهده آن ها است.

انواع سهام در شرکت های سهامی

طبق ماده بیست و چهارم قانون تجارت، سهام در حسابداری شرکت های سهامی نقش ویژه ای دارد. سهام، سند قانونی است. نشان دهنده مالکیت بخشی از سرمایه شرکت توسط شخص حقیقی یا حقوقی بوده و می تواند بر اساس اساسنامه، از همه مزایای قانونی استفاده  کند. قابل معامله بوده و طبق ماده بیست و هفتم  قانون تجارت، تا زمانی که مبلغ اسمی اوراق مشارکت پرداخت نشده باشد، شرکت سهامی بایستی گواهی موقت اوراق ارائه کند.

در سند سهام، تعداد  و نوع مبلغ پرداخت شده بابت آن را نشان داده و پس از مبلغ اسمی اوراق پرداخت گردید، شرکت سهامی موظف است که ظرف 12 ماه، ورقه سهام را صادر کند و گواهی موقت از آن گرفته  می شود.

در حسابداری شرکت سهامی بایستی انواع اوراق مشارکت را شناسایی کرد تا عملیات مالی مربوط به آن و ثبت و آنالیز آن به درستی صورت بگیرد.

1-      سهام با نام

نام صاحب اوراق روی برگه سهام درج شده است. انتقال آن به شخص دیگر بایستی در دفتر سهام ثبت شود. برای انتقال سهام با نام نیز صاحب یا موکل قانونی بایستی  حضور داشته باشد. عمومیت دارد و شناخته شده است.

2-      سهام بی نام

نام دارنده سهام روی آن درج نشده و در وجه حامل صادر می شود. انتقال با قبض صورت می گیرد و در شرکت سهامی  عام محبوب است.

3-      سهام ممتاز

سهامی است که شرکت سهامی برای آن مزیت هایی در نظر گرفته است. اما در  ایران، امتیاز ویژه ای ندارند.

ارزش اسمی سهام در شرکت سهامی

ارزش اسمی هر سهم در هر کشور بر اساس مقررات آن کشور تعیین می شود. مبلغی است که در اساسنامه برای هر سهم تعیین شده و روی ورقه ای که صادر می شود، قید می شود. تعیین ارزش اسمی  و قید کردن آن روی ورقه به این معنی نیست که باید حتما به همان مبلغ به فروش برسد.

با توجه به وضعیت بازار و شرایط سازمان و بنگاه، ممکن است  سهم به قیمت بیش از ارزش اسمی یا کم تر از آن فروخته شود.

ثبت حسابداری درباره تشکیل شرکت سهامی

در شرکت تضامنی، برای هر کدام از شرکت، یک حساب سرمایه در دفاتر قانونی بازگشایی شده اما در شرکت سهامی، تفاوت هایی وجود دارد. چون سهامداران زیاد است و ممکن است ده ها هزار نفر را شامل شود. افتتاح یک حساب سرمایه برای همه سهامداران در دفاتر قانونی میسر نیست.

در مجموعه هایی که فقط یک نوع سهم صادر می شود، یک حساب  هم به نام حساب سرمایه سهم  برای تمام سرمایه واحد تجاری بازگشایی می شود. مانده  بستانکار حساب سرمایه اوراق مشارکت معادل ارزش اسمی همه اوراق سهامداران شرکت سهامی است.

اگر در بنگاه سهامی، بیش از 1 اوراق منتشر شده باشد، حساب سرمایه بایستی برای هر طبقه و نوع اوراق صادر شود. مثلا اگر بنگاه سهامی، 2 نوع اوراق عادی و ممتاز صادر کند، 2 نوع حساب سرمایه عادی و ممتاز برای آن در دفاتر بازگشایی می شود.

اکنون، مانده حساب سرمایه اوراق مشارکت عادی ، معادل مجموع ارزش اسمی اوراق عادی منتشر شده و مانده حساب سرمایه اوراق ممتاز نیز معادل مجموع ارزش اسمی  اوراق ممتاز منتشر شده است.

همواره حساب سرمایه اوراق، بیان کننده ارزش اسمی اوراق بوده و در صورتی که اوراق به ارزش کم تر و یا بیش تر از ارزش اسمی فروخته شود، ما به تفاوت در خساب های مخصوصی درج و ثبت می شود.

حسابداری مطالبه مبلغ پرداخت نشده سهام چیست؟

مبلغ پرداخت نشده اوراق مشارکت یا مانده حساب تعهد صاحبان اوراق هر بنگاه، بایستی ظرف مدت مقرر در اساسنامه سازمان مطالبه شود. مطالبه مبلغ پرداخت نشده اوراق با هر مبلغ از آن، بایستی از همه  صاحبان اوراق و بدون استثنا صورت بگیرد.

اگر واحد تجاری، قصد مطالبه همه یا بخشی از مبلغ پرداخت نشده را داشته باشد، بایستی مراتب از طریق  نشر آگهی در روزنامه کثیر الانتشار که اگهی بنگاه در ان  منتشر  می شود، به اطلاع همه سهامداران و ذینفعان برسد. مهلت مشخصی هم برای پرداخت مبلغ مورد نظر، تعیین شود.

حسابداری استنکاف صاحبان سهام از انجام تعهدات خویش

اگر یک پذیره  نویسی بعد از انجام برخی تعهدات قرارداد پذیره نویسی، از انجام باقی تعهداتش استنکاف ورزد، بایستی با توجه به شرایط قرارداد پذیره نویسی، موارد زیر را در نظر داشت:

• بازگرداندن مبلغ پرداخت شده به پذیره نویسی
• صادر کردن اوراق مشارکت معادل مبلغ پرداخت شده پذیره نویس برای او
• ضبط همه مبلغ پرداخت شده پذیره نویس به نفع شرکت سهامی
• بازگرداندن مبلغ پرداخت شده به پذیره نویس بعد از کسر هزینه های پذیره نویسی
• صدور مجدد اوراق مشارکت

مخاطب گرامی

اگر درباره  حسابداری شرکت سهامی و تحلیل صورت های مالی و تنظیم اظهارنامه و صورت معاملات فصلی و مسائل مالی و مالیاتی با پرسشی روبرو شدید یا درخواست مشاوره با کارشناسان شرکت حسابداری راهکاران دارید، از طریق بخش ارتباط با ما مراتب را اطلاع دهید.

لینک این گفتار را به دوستان و آشنایان و فعالان کسب و کار و کارآفرینان و پیمانکاران از طریق کانال ها و گروه هایی که در شبکه های اجتماعی عضو هستید، ارسال کنید. این موسسه را در شبکه های اجتماعی نیز فالو کنید تا در جریان اطلاعات مالی و مالیاتی و حسابداری و شرکتی در طول سال قرار بگیرید.